Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 128SHLOKA: 41
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 128

अशोकजैः प्रीतिमयैः कपिमालिङ्ग्य संभ्रमात् ।
सिषेच भरतः श्रीमान् विपुलैरश्रुबिन्दुभिः ॥६-१२८-४१॥

aśokajaiḥ prītimayaiḥ kapimāliṅgya saṃbhramāt |
siṣeca bharataḥ śrīmān vipulairaśrubindubhiḥ ॥6-128-41॥

Translation

Embracing the monkey explicitly with excitement and love, the illustrious Bharata bathed him with copious teardrops born of joy and love.

हिंदी अनुवाद

हड़बड़ाहट और प्रेम के साथ उस वानर (हनुमान) को गले लगाकर, श्रीमान भरत ने शोक रहित (आनंद के) और प्रेममय बड़े-बड़े आंसुओं की बूंदों से उन्हें भिगो दिया।


English Commentary

Bharata embraces Hanuman with 'sambhramat' (excitement/agitation of love). He bathes Hanuman in tears of joy ('ashru-bindubhih'). This embrace signifies the acceptance of Hanuman into the inner circle of the Raghu clan.

हिंदी टीका

भरत हनुमान जी को गले लगाते हैं ('आलिंग्य')। राजा और वानर का भेद मिट जाता है। भरत के आंसू 'अशोकजैः' (शोक से नहीं, हर्ष से उत्पन्न) हैं। उन्होंने अपने आंसुओं से हनुमान जी का अभिषेक कर दिया। यह दृश्य कृतज्ञता और प्रेम का सागर है।