Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 128SHLOKA: 44
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 128

हेमवर्णाः सुनासोरुः शशिसौम्याननाः स्त्रियः ।
सर्वाभरणसंपन्नाः संपन्नाः कुलजातिभिः ॥६-१२८-४४॥

hemavarṇāḥ sunāsoruḥ śaśisaumyānanāḥ striyaḥ |
sarvābharaṇasaṃpannāḥ saṃpannāḥ kulajātibhiḥ ॥6-128-44॥

Translation

'Women of golden complexion, with beautiful noses and thighs, faces lovely like the moon, adorned with all ornaments, and born of noble families.'

हिंदी अनुवाद

वे स्त्रियां सोने के समान रंग वाली, सुंदर नासिका और जांघों वाली, चंद्रमा के समान सौम्य मुख वाली, सभी आभूषणों से युक्त और उच्च कुल में जन्मी हैं।


English Commentary

The description highlights the quality of the gift—these are noble women ('kula-jatibhih'), not servants. Bharata's detailed listing of their beauty underscores that he is offering the very best. It reflects his frantic joy—he wants to shower the messenger with every conceivable luxury that a human might desire.

हिंदी टीका

भरत द्वारा दी जाने वाली कन्याओं के सौंदर्य और कुल का वर्णन। वे 'कुलजातिभिः' (उच्च कुल की) हैं। भरत का उद्देश्य हनुमान जी का सम्मान करना है, उन्हें भोग की वस्तु देना नहीं। वे अपने रक्षक और शुभचिंतक को राजसी सुख प्रदान करना चाहते हैं। यह भरत के हृदय की विशालता है जो श्री राम के दूत के लिए खजाना खोल रहे हैं।