Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 131SHLOKA: 76
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 131

सुग्रीवाय स्रजं दिव्यां प्रायच्छन्मनुजर्षभः ।
वैदूर्यमणिचित्रे च चन्द्ररश्मिविभूषिते ॥६-१३१-७६॥

sugrīvāya srajaṃ divyāṃ prāyacchanmanujarṣabhaḥ |
vaidūryamaṇicitre ce candraraśmivibhūṣite ॥6-131-76॥

Translation

The best among men (Shri Rama) presented that divine garland to Sugriva. He also gave (ornaments) inlaid with Vaidurya gems and shining like moonbeams—

हिंदी अनुवाद

पुरुषों में श्रेष्ठ श्री राम ने वह दिव्य माला सुग्रीव को प्रदान की। उन्होंने वैदूर्य मणियों से जड़े और चंद्रमा की किरणों के समान चमकने वाले—


English Commentary

Bestowing sun and moon-like divine ornaments upon Sugriva highlights his special status as the Lord's first ally. The use of 'Vaidurya' (lapis lazuli) gems points to the rarity and value of the gifts. Shri Rama is gracefully honoring the debt of friendship, a mark of an ideal companion.

हिंदी टीका

सुग्रीव को सूर्य और चंद्रमा के समान दिव्य आभूषण देना उनकी विशेष स्थिति को दर्शाता है। वे श्री राम के प्रथम सखा थे। 'वैदूर्य' मणियों का प्रयोग आभूषणों की दुर्लभता और महत्ता को बताता है। श्री राम यहाँ अपनी मैत्री के ऋण को प्रेमपूर्वक चुका रहे हैं, जो एक आदर्श मित्र का लक्षण है।