Srimad Valmiki Ramayana

सोऽपि वेलाम् इमाम् नूनम् अभिषेक अर्थम् उद्यतः ।
वृतः प्रकृतिभिर् नित्यम् प्रयाति सरयूम् नदीम् ॥ ॥३-१६-२९॥
so'pi velām imām nūnam abhiṣeka artham udyataḥ |
vṛtaḥ prakṛtibhir nityam prayāti sarayūm nadīm ॥3-16-29॥
Translation
He too, surely at this very hour, ready for his bath and surrounded by his ministers, goes daily to the river Sarayu.
हिंदी अनुवाद
वे (भरत) भी निश्चय ही इस (प्रातःकाल की) बेला में स्नान करने के लिए तैयार होकर, मंत्रियों/प्रजाजनों से घिरे हुए प्रतिदिन सरयू नदी पर जाते होंगे।
English Commentary
Lakshmana visualizes Bharata's routine with certainty (nunam). Despite the freezing conditions described earlier (where even elephants shrink back), Lakshmana knows Bharata maintains the discipline of the morning bath (abhisheka) in the river Sarayu. The mention of him being surrounded by prakritis (ministers/citizens) signifies the paradox of Bharata's existence: publicly a ruler surrounded by attendants, but privately an ascetic performing rigorous penance. It underscores his unwavering discipline.
हिंदी टीका
लक्ष्मण कल्पना (visualize) कर रहे हैं कि अयोध्या में इस समय क्या हो रहा होगा। 'नूनम्' (निश्चय ही) शब्द लक्ष्मण के विश्वास को दिखाता है कि भरत अपनी दिनचर्या में कोई ढील नहीं देते होंगे। यद्यपि ठंड भीषण है (जैसा पिछले श्लोकों में बताया गया), फिर भी भरत सरयू स्नान के नियम का पालन कर रहे हैं। 'वृतः प्रकृतिभिर्' (मंत्रियों/प्रजा से घिरे हुए) यह याद दिलाता है कि वे राजा के दायित्व भी निभा रहे हैं, पर जीवन तपस्वी का जी रहे हैं।