Srimad Valmiki Ramayana

ARANYA KANDASARGA: 27SHLOKA: 13
Srimad Valmiki Ramayana - Aranya Kanda - Sarga 27

मम अपि प्रतिगृह्णीष्व शरान् चाप गुण च्युतान् ।
एवम् उक्त्वा सुसंरब्धः शरान् आशीविष उपमान् ॥ ॥३-२७-१३॥

Mama api pratigṛhṇīṣva śarān cāpa guṇa cyutān |
Evam uktvā susaṃrabdhaḥ śarān āśīviṣa upamān ॥3-27-13॥

Translation

"Accept also these arrows released from my bowstring." Saying this, the highly enraged Rama released arrows resembling venomous snakes.

हिंदी अनुवाद

"मेरे धनुष की डोरी से छूटे हुए बाणों को तुम भी ग्रहण करो।" ऐसा कहकर अत्यंत क्रुद्ध राम ने विषधर सर्प के समान (विषाक्त/भयानक) बाण छोड़े।


English Commentary

The exchange culminates here. Rama returns the "favor" of the arrows, using the imperative pratigṛhṇīṣva (receive/accept). The simile changes from flowers (what Rama felt) to venomous snakes (āśīviṣa upamān) (what Rama delivers). This contrast defines the gap in their power: Trishira's attacks are annoyances; Rama's attacks are lethal strikes. The imagery of snakes implies arrows that are swift, silent, and fatally poisonous.

हिंदी टीका

श्रीराम अब प्रतिशोध लेते हैं। 'प्रतिगृह्णीष्व' (ग्रहण करो/स्वीकार करो) शब्द उसी 'आतिथ्य' रूपक को जारी रखता है जो पहले आया था—"तुमने मुझे दिया, अब मेरा उपहार लो।" राम के बाणों की तुलना 'आशीविष' (विषधर सर्प) से की गई है, जो उनकी गति और घातकता को दर्शाती है। 'सुसंरब्धः' (अत्यंत क्रुद्ध/उत्तेजित) शब्द बताता है कि अब राम खेल नहीं रहे, बल्कि संहार के उद्देश्य से प्रहार कर रहे हैं।