Srimad Valmiki Ramayana

हत्वा त्रिशिरसम् च अपि निर्भया दण्डकाः कृताः ।
पित्रा निरस्तः क्रुद्धेन स भार्यः क्षीण जीवितः ॥ ॥३-३६-१०॥
hatvā triśirasam ca api nirbhayā daṇḍakāḥ kṛtāḥ । pitrā nirastaḥ kruddhena sa bhāryaḥ kṣīṇa jīvitaḥ ॥ ॥3-36-10॥
Translation
Having killed Trishira, he has made the Dandaka forest free of fear. He was banished by his angry father; he is accompanied by his wife, and his life span is short (waning).
हिंदी अनुवाद
त्रिशिरा को मारकर उसने दंडकारण्य को भयमुक्त कर दिया है। वह (राम) अपने क्रुद्ध पिता द्वारा निष्कासित है, पत्नी के साथ है और उसकी आयु क्षीण (कम) है।
English Commentary
Ravana employs a mix of fact and twisted narrative here. While he admits Rama cleared the forest of fear by killing Trishira, he immediately pivots to slandering Rama’s background to diminish his stature. He describes Rama as pitra nirastah (rejected/banished by an angry father), deliberately ignoring Rama's virtuous sacrifice for Dharma. By labeling Rama as kshina jivitah (one whose life is waning/short), Ravana is engaged in wishful thinking and trying to boost morale. He portrays Rama not as a hero, but as a desperate exile wandering with his wife. This commentary highlights Ravana's manipulative nature, twisting the nobility of Rama's exile into a narrative of shame and weakness to convince Maricha.
हिंदी टीका
इस श्लोक के उत्तरार्ध में रावण अपनी कुटिल बुद्धि का परिचय देता है। पहले वह स्वीकार करता है कि राम ने दंडक वन को 'निर्भया' (भयमुक्त) कर दिया—जो राक्षसों के लिए बुरा समाचार है। फिर, वह राम के चरित्र हनन (character assassination) पर उतर आता है। वह कहता है 'पित्रा निरस्तः क्रुद्धेन' (क्रुद्ध पिता द्वारा निकाला गया), जबकि सत्य यह है कि राम ने पिता के वचन के पालन के लिए वनवास स्वीकार किया। रावण यह सिद्ध करना चाहता है कि राम एक त्यागा हुआ, शक्तिहीन और 'क्षीण जीवितः' (जिसका जीवन अब समाप्त होने वाला है) व्यक्ति है। यह मारीच को प्रेरित करने के लिए बोला गया झूठ है ताकि मारीच राम से न डरे।