Srimad Valmiki Ramayana

ARANYA KANDASARGA: 61SHLOKA: 4
Srimad Valmiki Ramayana - Aranya Kanda - Sarga 61

वृक्षेण आवार्य यदि माम् सीते हसितुम् इच्छसि ।
अलम् ते हसितेन अद्य माम् भजस्व सुदुःखितम् ॥३-६१-४॥

Vṛkṣeṇa āvārya yadi mām sīte hasitum icchasi |
Alam te hasitena adya mām bhajasva sudiḥkhitam ॥3-61-4॥

Translation

"O Sita, if you are hiding behind a tree wishing to tease me, enough of your laughter for now! Attend to me, for I am terribly aggrieved."

हिंदी अनुवाद

"हे सीते! यदि तुम वृक्ष की ओट में छिपकर मेरा उपहास करना चाहती हो (मुझसे मजाक कर रही हो), तो आज बस करो, तुम्हारा मजाक बहुत हो गया। मैं बहुत दुखी हूँ, मेरे पास आओ।"


English Commentary

Rama momentarily lapses back into denial, hoping this is merely a playful prank. He begs Sita to stop hiding behind the trees. The phrase alam te hasitena ("Enough with your laughter/joke") implies that while such playfulness might be acceptable at other times, his current state of being su-dukhitam (extremely sorrowful) makes it unbearable. He pleads for her to reveal herself and comfort him.

हिंदी टीका

गंभीर आशंकाओं के बीच पुनः राम का मन 'इनकार' (denial) की अवस्था में चला जाता है। वे सोचते हैं कि शायद यह सब सीता का कोई खेल है। 'अलम् ते हसितेन' (तुम्हारी हँसी/मजाक अब बस भी करो) एक चेतावनी और विनती दोनों है। वे स्वीकार करते हैं कि वे 'सुदुःखितम्' (अत्यंत दुखी) हैं और अब और अधिक सहने की शक्ति उनमें नहीं है। यह श्लोक उनकी बाल-सुलभ आशा को दर्शाता है।