Srimad Valmiki Ramayana

AYODHYA KANDASARGA: 118SHLOKA: 52
Srimad Valmiki Ramayana - Ayodhya Kanda - Sarga 118

तत: श्वशुरमामन्त्र्य वृद्धं दशरथं नृपम् ।
मम पित्रा त्वहं दत्ता रामाय विदितात्मने ॥२-११८-५२॥

tataḥ śvaśuramāmantrya vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam । mama pitrā tvahaṃ dattā rāmāya viditātmane ॥2-118-52॥

Translation

Then, having invited my elderly father-in-law, King Dasharatha, I was formally given by my father to Rama, the knower of the Self.

हिंदी अनुवाद

तब (दूत भेजकर) मेरे वृद्ध श्वशुर राजा दशरथ को निमंत्रित किया गया। उनके आने पर मेरे पिता ने मुझे आत्मज्ञानी राम को सौंप दिया।


English Commentary

Respecting Rama's wish, Janaka invited King Dasharatha. Only after the arrival of the groom's father was the ritual of Kanyadaan (giving away the bride) performed. The epithet Viditatmane (Knower of the Self) used for Rama is significant; it elevates him from a mere prince to a spiritually realized being. Sita emphasizes that her father handed her over not just to a powerful warrior, but to a wise, enlightened soul, ensuring her spiritual and worldly well-being.

हिंदी टीका

राम की इच्छा का मान रखते हुए, राजा जनक ने अयोध्या दूत भेजे और दशरथ जी को बारात सहित बुलाया। 'विदितात्मने' (आत्मज्ञानी/जिसने आत्मा को जान लिया हो) विशेषण राम के लिए प्रयुक्त हुआ है, जो यह बताता है कि यह विवाह केवल दो शरीरों का मिलन नहीं, बल्कि दो उच्च आध्यात्मिक चेतनाओं का संयोग था। पिता की उपस्थिति में ही 'कन्यादान' संपन्न हुआ, जिससे विवाह को पूर्ण सामाजिक और धार्मिक वैधता मिली।