Srimad Valmiki Ramayana

AYODHYA KANDASARGA: 32SHLOKA: 7
Srimad Valmiki Ramayana - Ayodhya Kanda - Sarga 32

हारम् च हेम सूत्रम् च भार्यायै सौम्य हारय ।
रशनाम् च अधुना सीता दातुम् इच्चति ते सखे ॥२-३२-७॥

hāram ca hema sūtram ca bhāryāyai saumya hāraya |
raśanām ca adhunā sītā dātum iccati te sakhe ॥2-32-7॥

Translation

"O Gentle One! O Friend! Sita wishes to give a necklace, a gold chain, and a girdle (waistband) for your wife. Please accept/take them."

हिंदी अनुवाद

"हे सौम्य! हे सखे! सीता आपकी पत्नी के लिए यह हार, सोने का डोरा (हेमसूत्र) और करधनी (रशना) देना चाहती हैं; आप इसे स्वीकार करें (ले जाएँ)।"


English Commentary

Rama addresses Suyajna affectionately as "Saumya" (Gentle one) and "Sakhe" (Friend). This indicates a close personal relationship, likely formed during their education under Sage Vasistha, bridging the gap between Prince and Brahmin. Sita's specific choice of gifts—a necklace, gold chain, and girdle—are items appropriate for a married woman (Sumangali). She directs these to Suyajna's wife, showing her thoughtfulness and empathy. By giving away her personal ornaments, Sita is severing her attachment to worldly beauty and status, preparing herself mentally for the austerities of the forest while ensuring her wealth supports a Brahmin family.

हिंदी टीका

राम यहाँ सुयज्ञ को "सौम्य" और "सखे" (मित्र) कहकर संबोधित करते हैं। यद्यपि सुयज्ञ एक ब्राह्मण और गुरु-पुत्र हैं, राम और वे संभवतः हमउम्र हैं और साथ में शिक्षा प्राप्त की होगी, इसलिए यहाँ मित्रता का भाव है। सीता का दान स्त्रियों के लिए उपयुक्त आभूषणों (हार, रशना) के रूप में है, जो वे सुयज्ञ की पत्नी के लिए भेज रही हैं। यह सीता की संवेदनशीलता दिखाता है—वे जानती हैं कि एक गृहिणी के लिए क्या उपयोगी और प्रिय हो सकता है। अपने वनगमन से पूर्व, सीता अपना स्त्री-धन और प्रिय आभूषण दूसरी स्त्री (ब्राह्मणी) को सौंपकर अपने मोह का त्याग कर रही हैं।