Srimad Valmiki Ramayana

निघ्नन् मृगान् कुन्जरामः च पिबमः च आरण्यकम् मधु ।
नदीः च विविधाः पश्यन् न राज्यम् सम्स्मरिष्यति ॥ ॥२-३६-६॥
Nighnan mṛgān kuñjarāmaḥ ca pibamaḥ ca āraṇyakam madhu । Nadīḥ ca vividhāḥ paśyan na rājyam samsmariṣyati ॥ ॥2-36-6॥
Translation
Hunting deer and elephants, drinking wild honey, and seeing various rivers, he will not remember (miss) the kingdom.
हिंदी अनुवाद
वह मृगों और हाथियों का शिकार करते हुए, जंगली शहद पीते हुए और विविध नदियों के दर्शन करते हुए, वह (राम) राज्य को याद नहीं करेंगे।
English Commentary
Dasharatha indulges in wishful thinking. He rationalizes the exile by framing it as an extended royal hunting expedition. He hopes that engaging in Kshatriya pastimes—hunting (nighnan mrigan), enjoying nature's bounty (aranyakam madhu), and sightseeing—will distract Rama from the loss of the throne. It is a heartbreaking moment where the father tries to convince himself that 'it won't be that bad' if he can just provide enough luxuries and distractions for his son.
हिंदी टीका
यहाँ दशरथ स्वयं को सांत्वना दे रहे हैं। वह कल्पना कर रहे हैं कि यदि ये सारी व्यवस्थाएँ कर दी गईं, तो वनवास एक लंबा 'आखेट-विहार' (Hunting trip/Picnic) बन जाएगा। क्षत्रिय राजाओं के लिए शिकार प्रिय क्रीड़ा होती थी। दशरथ सोचते हैं कि प्रकृति की सुंदरता और शिकार के रोमांच में राम राज्य का दुख भूल जाएंगे। यह एक पिता का भ्रम और आशा है जो अपने पुत्र के कष्ट को कम करके आंकना चाहता है ताकि स्वयं का दुख कम हो सके।