Srimad Valmiki Ramayana

AYODHYA KANDASARGA: 36SHLOKA: 8
Srimad Valmiki Ramayana - Ayodhya Kanda - Sarga 36

यजन् पुण्येषु देशेषु विसृजमः च आप्त दक्षिणाः ।
ऋषिभिः च समागम्य प्रवत्स्यति सुखम् वने ॥ ॥२-३६-८॥

Yajan puṇyeṣu deśeṣu visṛjamaḥ ca āpta dakṣiṇāḥ । Ṛṣibhiḥ ca samāgamya pravatsyati sukham vane ॥ ॥2-36-8॥

Translation

Performing sacrifices in holy lands, distributing ample Dakshina (charity), and meeting with sages, he will live happily in the forest.

हिंदी अनुवाद

वहां पवित्र स्थानों पर यज्ञ करते हुए, ब्राह्मणों को पर्याप्त दक्षिणा देते हुए और ऋषियों के साथ सत्संग करते हुए, राम वन में सुखपूर्वक निवास करेंगे।


English Commentary

Dasharatha focuses on Rama’s dharma. To live a righteous life, even in the forest, a Prince must perform Yajnas (sacrifices) and give Dakshina (charity). These require wealth. Dasharatha argues that the treasury is necessary for Rama to fulfill his spiritual duties and interact with sages respectably. He is desperately trying to construct a scenario where Rama’s life remains 'happy' (sukham) and meaningful, shielding him from the destitution of a hermit's existence.

हिंदी टीका

भौतिक सुखों के बाद, दशरथ राम के आध्यात्मिक जीवन की व्यवस्था कर रहे हैं। प्राचीन काल में यज्ञ करने के लिए धन की आवश्यकता होती थी। दशरथ चाहते हैं कि वन में राम एक 'राजर्षि' की तरह रहें—दान-पुण्य करें और ऋषियों का सत्कार करें। यदि राम के पास धन नहीं होगा, तो वे गृहस्थ धर्म और दान धर्म का पालन कैसे करेंगे? दशरथ का मानना है कि इन सत्कर्मों से राम का मन शांत रहेगा और वे 'सुखपूर्वक' (सुखम्) समय बिता सकेंगे।