Srimad Valmiki Ramayana

भरतादेव रामस्य राज्यसाधारणाद्भयम् ।
तद्विचिन्त्य विषण्णास्मि भय भीताद्धि जायते ॥ ॥२-८-५॥
Bharatādeva rāmasya rājyasādhāraṇādbhayam |
Tadvicintya viṣaṇṇāsmi bhaya bhītāddhi jāyate ॥2-8-5॥
Translation
"Rama's fear comes from Bharata alone, due to their equal claim to the kingdom. Thinking of this, I am distressed, for fear arises from the one who is a peer/threat."
हिंदी अनुवाद
"राम को (यदि किसी से) भय है, तो वह राज्य के समान अधिकार वाले भरत से ही है। यही सोचकर मैं उदास हूँ, क्योंकि भय उसी से उत्पन्न होता है जिससे (शक्ति में) बराबरी का डर हो।"
English Commentary
Manthara invokes a principle of Realpolitik: rivalry exists between peers. Rama does not fear Lakshmana or Shatrughna as they are followers, but Bharata has 'Rājyasādhāraṇa' (equal claim/rights to the kingdom). Therefore, once King, Rama will naturally seek to eliminate his only legitimate rival. Manthara uses this logic to convince Kaikeyi that Bharata’s life is in immediate danger. She shifts the narrative from mere jealousy to a desperate struggle for survival, arguing that Rama must harm Bharata to secure his throne.
हिंदी टीका
मंथरा यहाँ राजनीति शास्त्र का एक गहरा सिद्धांत देती है: शत्रुता और भय बराबर वालों में होता है। राम को लक्ष्मण या शत्रुघ्न से डर नहीं है क्योंकि वे अनुगामी हैं, लेकिन भरत 'राज्यसाधारण' (राज्य में समान अधिकार रखने वाले) हैं। इसलिए, जब राम राजा बनेंगे, तो वे सबसे पहले अपने सबसे बड़े प्रतिद्वंद्वी (भरत) को खत्म करेंगे। मंथरा यह तर्क देकर कैकेयी को डरा रही है कि भरत की जान खतरे में है। यह अब केवल ईर्ष्या का मामला नहीं, बल्कि अस्तित्व रक्षा (survival) का मामला बनाया जा रहा है।