Srimad Valmiki Ramayana

BALA KANDASARGA: 26SHLOKA: 17
Srimad Valmiki Ramayana - Balakanda - Sarga 26

शिला वर्षम् महत् तस्याः शर वर्षेण राघवः ।
प्रतिवार्यो अपधावन्त्याः करौ चिच्छेद पत्रिभिः ॥ ॥१-२६-१७॥

śilā varṣam mahat tasyāḥ śara varṣeṇa rāghavaḥ । prativāryo apadhāvantyāḥ karau ciccheda patribhiḥ ॥ ॥1-26-17॥

Translation

Raghava countered her massive rain of stones with a rain of arrows. And as she rushed forward (to attack), he severed her two hands with his arrows.

हिंदी अनुवाद

राघव ने बाणों की वर्षा से उसकी भारी शिला-वर्षा को रोक दिया और जब वह (आक्रमण करने के लिए) दौड़ रही थी, तो बाणों से उसके दोनों हाथ काट दिए।


English Commentary

This verse highlights Rama's supreme archery skills. Intercepting a "rain of stones" with a "rain of arrows" implies a rate of fire that creates a protective shield in the air. Rama transitions instantly from defense to precision offense. He targets her hands (karau)—the very instruments of her stone-throwing. Even at this stage, Rama seems to be dismantling her capability to fight rather than aiming for a lethal blow immediately, adhering to his initial resolve to just "destroy her strength."

हिंदी टीका

यहाँ राम की अद्भुत युद्ध-कौशलता का वर्णन है। पत्थरों की वर्षा को बाणों से हवा में ही काट देना साधारण धनुर्विद्या नहीं है; इसके लिए अतिमानवीय गति और सटीकता चाहिए। राम ने पहले रक्षात्मक (Defensive) कार्यवाही की, फिर आक्रामक (Offensive)। जैसे ही ताड़का प्रहार करने के लिए दौड़ी, राम ने उसके 'करौ' (दोनों हाथ/भुजाएं) काट दिए। राम अभी भी उसे जान से मारने की बजाय उसे निःशस्त्र (Disarm) करने का प्रयास कर रहे हैं ताकि वह पत्थर न फेंक सके।