Srimad Valmiki Ramayana

BALA KANDASARGA: 26SHLOKA: 22
Srimad Valmiki Ramayana - Balakanda - Sarga 26

यज्ञ विघ्न करी यक्षी पुरा वर्धेत मायया ।
वध्यताम् तावत् एव एषा पुरा संध्या प्रवर्तते ॥ ॥१-२६-२२॥

yajña vighna karī yakṣī purā vardheta māyayā । vadhyatām tāvat eva eṣā purā sandhyā pravartate ॥ ॥1-26-22॥

Translation

"This Yakshini is a destroyer of sacrifices. Kill her right now, before she grows stronger through her magic and before the twilight sets in."

हिंदी अनुवाद

"यह यक्षी यज्ञों में विघ्न डालने वाली है। इससे पहले कि यह अपनी माया से और अधिक बढ़ जाए, और इससे पहले कि संध्या हो जाए, इसका वध कर दो।"


English Commentary

Viswamitra introduces the element of urgency. He labels her a threat to Dharma (Yajna-vighna-kari) and highlights a metaphysical deadline: Sandhya (twilight). In Vedic cosmology, the transition between day and night is a liminal time where demonic forces gain exponential strength. The sage warns that if Rama waits any longer, the tactical advantage will shift permanently to Tataka. It is a "kill or be killed" scenario driven by the setting sun.

हिंदी टीका

विश्वामित्र यहाँ 'समय' (Timing) का महत्व समझा रहे हैं। वे दो कारण देते हैं: पहला, यह यज्ञ-नाशक है, अतः वध के योग्य है। दूसरा, 'संध्या' (सूर्यास्त) होने वाली है। आसुरी शक्तियाँ अंधेरे में प्रबल हो जाती हैं। यदि सूर्य डूब गया, तो ताड़का को हराना असंभव हो जाएगा। यह एक 'अल्टीमेटम' है। गुरु शिष्य को बता रहे हैं कि रणनीतिक रूप से अब और विलंब करने का कोई विकल्प नहीं है।