Srimad Valmiki Ramayana

KISHKINDHA KANDASARGA: 15SHLOKA: 18
Srimad Valmiki Ramayana - Kishkindha Kanda - Sarga 15

सुग्रीव प्रिय कामार्थम् प्राप्तौ तत्र दुरासदौ ।
स ते भ्रातुर् हि विख्यातः सहायो रण कर्मणि ॥४-१५-१८॥

sugrīva priya kāmārtham prāptau tatra durāsadau । sa te bhrātur hi vikhyātaḥ sahāyo raṇa karmaṇi ॥ ॥4-15-18॥

Translation

Those two, who are difficult to approach/assail, have arrived there to fulfill the desire of Sugriva. He (Rama) is indeed the famous ally of your brother in the deeds of war.

हिंदी अनुवाद

वे दोनों दुर्धर्ष (जिनका सामना करना कठिन है) वीर, सुग्रीव का प्रिय करने की इच्छा से यहाँ आए हैं। वह (राम) युद्ध कर्म में आपके भाई के विख्यात सहायक बने हैं।


English Commentary

Tara clarifies the motive and the alliance. Rama and Lakshmana are durāsadau (dangerous to approach/unassailable). Their mission is specific: sugrīva priya kāmārtham (to accomplish what is dear to Sugriva). She explicitly identifies Rama as the sahāyaḥ (helper/ally) in raṇa karmaṇi (acts of war). This removes any ambiguity—Sugriva is not fighting alone; he is fighting with the might of Ayodhya's princes behind him.

हिंदी टीका

तारा स्पष्ट करती है कि राम-लक्ष्मण का उद्देश्य क्या है—'सुग्रीव प्रिय कामार्थम्' (सुग्रीव का प्रिय/हित करने के लिए)। 'दुरासदौ' शब्द का अर्थ है जिनके पास पहुँचना या जिनका सामना करना अत्यंत कठिन हो। तारा बताती है कि यह संधि अब सार्वजनिक और 'विख्यात' है। राम अब सुग्रीव के आधिकारिक 'सहाय' (Ally) हैं। जब भगवान किसी का सहायक बनते हैं, तो समीकरण पूरी तरह बदल जाता है।