Srimad Valmiki Ramayana

KISHKINDHA KANDASARGA: 22SHLOKA: 13
Srimad Valmiki Ramayana - Kishkindha Kanda - Sarga 22

सुषेण दुहिता च इयम् अर्थ सूक्ष्म विनिश्चये ।
औत्पातिके च विविधे सर्वतः परिनिष्ठिता ॥ ॥४-२२-१३॥

suṣeṇa duhitā ca iyam artha sūkṣma viniścaye । autpātike ca vividhe sarvataḥ pariniṣṭhitā ॥ ॥4-22-13॥

Translation

And this daughter of Sushena (Tara) is fully expert in determining subtle matters and interpreting various omens and portents.

हिंदी अनुवाद

और यह सुषेण की पुत्री (तारा), सूक्ष्म अर्थों (जटिल मामलों) का निर्णय करने में और विविध प्रकार के उत्पातों (शकुनों) को समझने में पूर्णतः निपुण है।


English Commentary

Vali introduces his most valuable advisor—his wife, Tara. He praises her intellect, not her beauty. Artha sukshma vinishcaye refers to her ability to resolve complex diplomatic or political nuances. Autpatike refers to her skill in interpreting omens or foreseeing calamities. Vali is entrusting this intellectual asset to Sugriva, emphasizing that Tara is not just a queen consort but a skilled minister and strategist.

हिंदी टीका

वाली अब अपने सबसे महत्वपूर्ण सलाहकार—अपनी पत्नी तारा—का परिचय करा रहे हैं। वे उसकी सुंदरता की नहीं, बल्कि उसकी 'बुद्धि' की प्रशंसा करते हैं। 'अर्थ सूक्ष्म विनिश्चये' का अर्थ है जटिल कूटनीतिक या राजनीतिक समस्याओं का समाधान खोजना। 'औत्पातिके' का अर्थ है शकुन शास्त्र या आने वाली विपत्तियों को भांपना। वाली सुग्रीव को यह खजाना सौंप रहे हैं, यह बताते हुए कि तारा केवल अंतःपुर की रानी नहीं, बल्कि एक कुशल मंत्रिणी भी है।