Srimad Valmiki Ramayana

द्रुम शाका अवभग्नो अहम् मुहुर्तम् परिनिष्टनन् ।
स्वान्तयित्वा अनेन उक्तः न पुनः कर्तुम् अर्हसि ॥ ॥४-२४-११॥
druma śākā avabhagno aham muhurtam pariniṣṭanan । svāntayitvā anena uktaḥ na punaḥ kartum arhasi ॥ ॥4-24-11॥
Translation
"When I was crushed by a tree branch [by him] and groaning for a while, he consoled me and said, 'You should not do this again.'"
हिंदी अनुवाद
"(पहले के युद्ध में) जब उसने मुझे वृक्ष की शाखा से मारकर घायल कर दिया था, तब मैं मुहूर्त भर कराहता रहा। तब उसने मुझे सांत्वना देकर कहा था—'तुम्हें फिर ऐसा नहीं करना चाहिए' (और मुझे छोड़ दिया)।"
English Commentary
This flashback provides concrete evidence of Vali's restraint. Even in the heat of combat, when Vali had physically overpowered Sugriva using a tree branch, he did not finish him off. Instead, seeing Sugriva groaning in pain, Vali offered consolation (svāntayitvā) and a simple admonition: "Do not do this again." This behavior—sparing a defeated challenger—contrasts sharply with Sugriva's ambush strategy using Rama's arrow. It highlights that Vali viewed their conflict as a disciplinary matter between brothers, whereas Sugriva escalated it to a lethal war. This memory serves to deepen Sugriva's agony.
हिंदी टीका
सुग्रीव एक विशिष्ट घटना का स्मरण कर रहा है जो वाली की दयालुता का प्रमाण है। 'द्रुम शाका अवभग्नो'—पेड़ की डाल से पिटाई करना वानरों की लड़ाई का स्वाभाविक तरीका है, लेकिन यह घातक हथियार नहीं है। वाली ने सुग्रीव को केवल पीटा, मारा नहीं। और जब सुग्रीव दर्द से कराह रहा था ('परिनिष्टनन्'), तो वाली ने उसे सांत्वना दी ('स्वान्तयित्वा')। एक शत्रु को सांत्वना देना केवल एक बड़ा भाई ही कर सकता है। वाली के शब्द "न पुनः कर्तुम् अर्हसि" (फिर ऐसा मत करना) एक चेतावनी थी, न कि मृत्युदंड। सुग्रीव को अब महसूस हो रहा है कि उसने उस चेतावनी और जीवनदान का बदला मृत्यु देकर चुकाया है।