Srimad Valmiki Ramayana

KISHKINDHA KANDASARGA: 38SHLOKA: 9
Srimad Valmiki Ramayana - Kishkindha Kanda - Sarga 38

उपस्थापयत क्षिप्रम् शिबिकाम् मम वानराः ।
श्रुत्वा तु वचनम् तस्य हरयः शीघ्र विक्रमाः ॥४-३८-९॥

upasthāpayata kṣipram śibikām mama vānarāḥ |
śrutvā tu vacanam tasya harayaḥ śīghra vikramāḥ ॥4-38-9॥

Translation

(Sugriva ordered:) "O Monkeys, bring my palanquin quickly." Hearing his words, the monkeys, who were quick in action...

हिंदी अनुवाद

(सुग्रीव ने आदेश दिया:) "हे वानरों! मेरी पालकी (शिबिका) शीघ्र उपस्थित करो।" उनके वचन सुनकर शीघ्र पराक्रम दिखाने वाले वानरों ने...


English Commentary

Sugriva orders his "shibika" (palanquin), intending to travel to Rama with full royal protocol. The insistence on "kshipram" (quickly) shows his eagerness not to delay Lakshmana any further. The attendants are described as "shighra vikramah" (of swift prowess), highlighting their efficiency. Traveling in a palanquin implies a formal state visit; Sugriva is going to meet Rama not just as a friend, but as the Sovereign of Kishkindha accompanied by his royal retinue.

हिंदी टीका

सुग्रीव पैदल नहीं, बल्कि राजसी ठाट-बाट से राम से मिलने जाना चाहते हैं। 'शिबिकाम्' (पालकी) का प्रयोग राजा के सम्मान के अनुरूप है। 'क्षिप्रम्' (शीघ्र) शब्द फिर से तात्कालिकता (urgency) को दर्शाता है। सेवक 'शीघ्र विक्रमाः' (तेजी से काम करने में पराक्रमी) हैं, अर्थात वे आदेश मिलते ही बिजली की गति से कार्य करते हैं। सुग्रीव यह सुनिश्चित करना चाहते हैं कि लक्ष्मण को और प्रतीक्षा न करनी पड़े। यह यात्रा औपचारिक और भव्य होगी।