Srimad Valmiki Ramayana

KISHKINDHA KANDASARGA: 60SHLOKA: 2
Srimad Valmiki Ramayana - Kishkindha Kanda - Sarga 60

तम् अंगदम् उपासीनम् तैः सर्वैः हरिभिः वृतम् ।
जनित प्रत्ययो हर्षात् संपातिः पुनः अब्रवीत् ॥ ॥४-६०-२॥

Tam angadam upāsīnam taiḥ sarvaiḥ haribhiḥ vṛtam । Janita pratyayo harṣāt sampātiḥ punaḥ abravīt ॥ ॥4-60-2॥

Translation

Sampati, having generated trust/confidence, spoke again with joy to Angada, who was sitting near him and surrounded by all those monkeys.

हिंदी अनुवाद

उन सब वानरों से घिरे हुए और पास में बैठे हुए अंगद को विश्वास दिलाते हुए, संपाति ने हर्षपूर्वक पुनः कहा।


English Commentary

Sampati addresses Angada directly, acknowledging the hierarchy. The phrase Janita pratyayo (having generated confidence/trust) suggests that Sampati perceives the need to solidify his credibility. He speaks Harṣāt (joyfully), which indicates optimism. He is not just dumping data; he is building a rapport with the commander, Angada. The interaction is shifting from a chance meeting to a formal council of war where Sampati takes the floor to unveil the specific intelligence required.

हिंदी टीका

संपाति अब अंगद को संबोधित कर रहे हैं, जो दल के नेता हैं। 'जनित प्रत्ययो' (विश्वास उत्पन्न करते हुए) वाक्यांश अत्यंत महत्वपूर्ण है। संपाति जानते हैं कि उनकी बातों पर पूर्ण विश्वास करने के लिए वानरों को प्रमाण की आवश्यकता है। इसलिए, वे हर्ष ('हर्षात्') के साथ अपनी बात आगे बढ़ाते हैं। यह 'हर्ष' इस बात का संकेत है कि संपाति के पास शुभ समाचार और दिव्य दृष्टि का वरदान है, जिसे वे साझा करने जा रहे हैं।