Srimad Valmiki Ramayana

KISHKINDHA KANDASARGA: 7SHLOKA: 17
Srimad Valmiki Ramayana - Kishkindha Kanda - Sarga 7

कर्तव्यम् यत् वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च ।
अनुरूपम् च युक्तम् च कृतम् सुग्रीव तत् त्वया ॥ ॥४-७-१७॥

Kartavyam yat vayasyena snigdhena cha hitena cha |
Anurūpam cha yuktam cha kritam sugrīva tat tvayā ॥4-7-17॥

Translation

O Sugriva, whatever duty is to be performed by a friend who is affectionate and a well-wisher, that has been done by you in a fitting and proper manner.

हिंदी अनुवाद

हे सुग्रीव! एक स्नेही और हितैषी मित्र द्वारा जो कर्तव्य किया जाना चाहिए, वह सब तुमने उचित और अनुरूप रूप से किया है।


English Commentary

Rama validates Sugriva's intervention. He defines the qualities of a true friend: Snigdha (affectionate/oily/attached) and Hita (beneficial/welfare-oriented). A true friend must have both emotional warmth and the courage to seek the other's good, even if it requires firmness. Rama acknowledges that Sugriva has fulfilled this duty perfectly (anurupam - suitably). This validation is crucial for Sugriva, assuring him that he hasn't overstepped his boundaries by counseling a superior warrior.

हिंदी टीका

राम सुग्रीव के प्रयासों की प्रशंसा करते हैं। वे एक अच्छे मित्र की परिभाषा देते हैं: 'स्निग्ध' (स्नेही/प्रेम करने वाला) और 'हित' (भला चाहने वाला)। कभी-कभी स्नेही मित्र हित की कड़वी बात नहीं बोल पाते, और कभी-कभी हितैषी लोग स्नेह नहीं दिखाते। सुग्रीव ने दोनों का संतुलन बनाया। राम स्वीकार करते हैं कि सुग्रीव का व्यवहार 'अनुरूप' (परिस्थिति के अनुसार सही) और 'युक्त' (तर्कसंगत) था। यह राम की महानता है कि वे शोक से बाहर आते ही तुरंत कृतज्ञता व्यक्त करते हैं।