Srimad Valmiki Ramayana

KISHKINDHA KANDASARGA: 8SHLOKA: 32
Srimad Valmiki Ramayana - Kishkindha Kanda - Sarga 8

पुरा अहम् वलिना राम राज्यात् स्वात् अवरोपितः ।
परुषाणि च संश्राव्य निर्धूतो अस्मि बलीयसा ॥ ॥४-८-३२॥

Purā aham valinā rāma rājyāt svāt avaropitaḥ । Paruṣāṇi ca saṃśrāvya nirdhūto asmi balīyasā ॥ ॥4-8-32॥

Translation

O Rama, previously, I was removed from my own kingdom by the mighty Vali. Making me hear harsh words, I was driven out by the stronger one.

हिंदी अनुवाद

हे राम! पहले उस बलवान वाली ने मुझे अपने राज्य से उतार दिया (बेदखल कर दिया), मुझे कठोर वचन सुनाए और अपमानित करके निकाल दिया।


English Commentary

Sugriva begins the narrative of his misfortune. He outlines the specific injustices: the loss of his sovereign right (kingdom), verbal abuse (paruṣāṇi), and physical expulsion. By admitting he was driven out by the 'stronger one' (balīyasā), Sugriva candidly acknowledges the power imbalance that necessitates Rama's intervention. This sets the factual context for why he needs Rama's help—he was not just defeated, but humiliated and disenfranchised by a superior force.

हिंदी टीका

यहाँ से सुग्रीव अपनी फ्लैशबैक (पूर्व कथा) आरंभ करते हैं। वे अपनी पीड़ा के तीन मुख्य कारण बताते हैं: 1. राज्य का अपहरण, 2. कठोर वचनों द्वारा अपमान (शाब्दिक हिंसा), और 3. बलपूर्वक निष्कासन। 'बलीयसा' (अधिक बलवान द्वारा) शब्द यह स्वीकार करता है कि वाली उनसे शारीरिक रूप से श्रेष्ठ था। सुग्रीव अपनी स्थिति का यथार्थ चित्रण कर रहे हैं ताकि राम न्याय कर सकें।