Srimad Valmiki Ramayana

KISHKINDHA KANDASARGA: 8SHLOKA: 35
Srimad Valmiki Ramayana - Kishkindha Kanda - Sarga 8

शंकया एतया अहम् च दृष्ट्वा त्वाम् अपि राघव ।
न उपसर्पामि अहम् भीतो भये सर्वे हि बिभ्यति ॥ ॥४-८-३५॥

Śaṅkayā etayā aham ca dṛṣṭvā tvām api rāghava । Na upasarpāmi aham bhīto bhaye sarve hi bibhyati ॥ ॥4-8-35॥

Translation

Due to this very apprehension, O Raghava, even upon seeing You, I did not approach. I was frightened; for indeed, everyone feels fear in times of danger.

हिंदी अनुवाद

हे राघव! इसी शंका (डर) के कारण आपको देखकर भी मैं आपके पास नहीं आया। मैं डरा हुआ था, और भय के समय सभी डरते ही हैं।


English Commentary

Sugriva offers an apology and an explanation for his earlier hesitation in greeting Rama. He attributes it to the psychological trauma inflicted by Vali. Living under the constant threat of assassination makes one hyper-vigilant and suspicious. Sugriva generalizes this feeling ('everyone feels fear'), normalizing his reaction and seeking Rama's understanding for his initial lack of trust.

हिंदी टीका

सुग्रीव अपनी पूर्व शंका के लिए क्षमा मांगते हैं। वे स्पष्ट करते हैं कि जब उन्होंने राम-लक्ष्मण को देखा, तो उन्हें लगा कि ये वाली के भेजे हुए गुप्तचर हैं। एक प्रताड़ित व्यक्ति का मनोविज्ञान यही होता है—वह हर अजनबी में शत्रु देखता है। सुग्रीव अपनी मानवीय दुर्बलता को स्वीकारते हैं कि भय के वातावरण में संदेह होना स्वाभाविक है।