Srimad Valmiki Ramayana

SUNDARA KANDASARGA: 13SHLOKA: 30
Srimad Valmiki Ramayana - Sundar Kanda - Sarga 13

पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम् ।
वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता ॥ ॥५-१३-३०॥

Pīḍitā bhartṛ-śokena Rumā tyakṣyati jīvitam । Vāli-jena tu duḥkhena pīḍitā śoka-karśitā ॥ ॥5-13-30॥

Translation

Tormented by grief for her husband (Sugriva), Ruma will give up her life. She is already tormented by the sorrow caused by Vali and emaciated by grief.

हिंदी अनुवाद

सुग्रीव की मृत्यु के बाद, पति-शोक से पीड़ित होकर रुमा भी अपने प्राण त्याग देंगी। वह पहले से ही बालि द्वारा दिए गए दुखों से पीड़ित और शोक से दुर्बल हो चुकी हैं।


English Commentary

The domino effect hits Sugriva's household. Ruma, Sugriva's wife, is singled out.

हिंदी टीका

विनाश की यह लहर अब सुग्रीव के परिवार तक पहुँचती है। रुमा, सुग्रीव की पत्नी, का जीवन अत्यंत संघर्षपूर्ण रहा है। 'वालिजेन तु दुःखेन' (बालि से उत्पन्न दुख) का संदर्भ यह है कि बालि ने रुमा का बलपूर्वक अपहरण कर लिया था।