Srimad Valmiki Ramayana

SUNDARA KANDASARGA: 13SHLOKA: 36
Srimad Valmiki Ramayana - Sundar Kanda - Sarga 13

शैलाग्रेभ्यः पतिष्यन्ति समेत्य विषमेषु च ।
विषमुद्बन्धनं वापि प्रवेशं ज्वलनस्य वा ॥ ॥५-१३-३६॥

Śaila-agrebhyaḥ patiṣyanti sametya viṣameṣu ca । Viṣam udbandhanaṃ vā api praveśaṃ jvalanasya vā ॥ ॥5-13-36॥

Translation

Gathering together, they will fall (jump) from mountain peaks into rugged terrains. Or (they will resort to) poison, hanging, or entering the fire.

हिंदी अनुवाद

वे (वानर) मिल-जुलकर ऊँचे पर्वतों के शिखरों से और विषम (उबड़-खाबड़) स्थानों में कूद पड़ेंगे। या विष (खा लेंगे), या फाँसी लगा लेंगे, या अग्नि में प्रवेश कर जाएंगे।


English Commentary

The simulation reaches its darkest point.

हिंदी टीका

यह श्लोक अत्यंत भयानक और हृदयविदारक है। हनुमान जी वानरों द्वारा सामूहिक आत्महत्या (Mass suicide) के विभिन्न तरीकों की कल्पना कर रहे हैं।