Srimad Valmiki Ramayana

गिरिमूर्ध्नि स्थितां लङ्कां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः ।
ददर्श स कपिश्रेष्ठः पुरमाकाशगं यथा ॥ ॥५-२-१९॥
Girimūrdhni sthitāṃ laṅkāṃ pāṇḍurairbhavanaiḥ śubhaiḥ । Dadarśa sa kapiśreṣṭhaḥ puramākāśagaṃ yathā ॥ ॥5-2-19॥
Translation
Meaning: That best of monkeys saw Lanka situated on the peak of the mountain, appearing like a city floating in the sky due to its beautiful white mansions.
हिंदी अनुवाद
अर्थ: पर्वत के शिखर पर स्थित और श्वेत (सफेद) सुंदर भवनों से युक्त उस लंका को उस वानरश्रेष्ठ (हनुमान) ने आकाश में तैरती हुई नगरी के सामान देखा।
English Commentary
Commentary: Valmiki creates a striking visual effect here. Due to the extreme height of the Trikuta mountain and the brilliant whiteness (pāṇḍuraiḥ) of the mansions, the city appears detached from the earth, looking like a celestial city floating in the sky (puramākāśagaṃ). This description elevates Lanka from a mere terrestrial fort to a quasi-divine abode. The imagery suggests that Ravana’s capital challenges the very heavens, fitting for a king who terrified the gods.
हिंदी टीका
टिप्पणी: वाल्मीकि यहाँ दृश्य भ्रम (visual imagery) का उपयोग करते हैं। त्रिकूट पर्वत की अत्यधिक ऊँचाई और उस पर बने श्वेत भवनों के कारण, नीचे या दूर से देखने पर ऐसा प्रतीत होता है मानो लंका पृथ्वी पर नहीं, बल्कि आकाश में स्थित हो। 'पाण्डुरैः' (सफेद) रंग शुद्धता और राजसी वैभव का प्रतीक है। 'पुरमाकाशगं' (आकाश में जाने वाली नगरी) की उपमा इसे गंधर्व नगर जैसा रहस्यमय बनाती है। हनुमान जी का 'कपिश्रेष्ठ' विशेषण उनकी अवलोकन क्षमता की श्रेष्ठता को भी दर्शाता है।