Srimad Valmiki Ramayana

SUNDARA KANDASARGA: 33SHLOKA: 5
Srimad Valmiki Ramayana - Sundar Kanda - Sarga 33

सुराणामसुराणां वा नागगन्धर्वरक्षसाम् ।
यक्षाणां किन्नराणां वा का त्वं भवसि शोभने ।

५.३३.५।
。 ॥५-३३-५॥

Surāṇāmasurāṇāṃ vā Nāga-Gandharva-Rakṣasām । Yakṣāṇāṃ Kinnarāṇāṃ vā kā tvaṃ bhavasi śobhane । 。 ॥5-33-5॥

Translation

O beautiful one! Who are you among the Suras, Asuras, Nagas, Gandharvas, Rakshasas, Yakshas, or Kinnaras?

हिंदी अनुवाद

हे शोभने! तुम देवताओं, असुरों, नागों, गन्धर्वों, राक्षसों, यक्षों अथवा किन्नरों में से किसकी पत्नी/पुत्री हो (या किस जाति की हो)?


English Commentary

Hanuman elevates Sita by inquiring if she belongs to celestial or semi-divine races (Suras, Gandharvas, etc.) rather than assuming she is human. This serves two purposes: flattery to win her attention, and a genuine observation of her radiant aura which persists despite her suffering. It establishes that she looks out of place in the mundane or demonic world.

हिंदी टीका

हनुमान जी सीता को 'मानवी' कहने से पहले उन्हें देवी या अन्य दिव्य योनियों का बताते हैं। यह उनकी कूटनीति और शिष्टाचार है। वे यह जताना चाहते हैं कि सीता का तेज और रूप किसी साधारण मनुष्य का नहीं लगता। लंका में विभिन्न प्रकार की मायावी शक्तियां रहती हैं, इसलिए यह प्रश्न स्वाभाविक भी है। 'शोभने' सम्बोधन उनके दिव्य तेज को नमन है। यह सीता के मन में यह विश्वास दिलाता है कि यह वानर उन्हें राक्षसी नहीं समझ रहा है।