Srimad Valmiki Ramayana

स श्रुत्वा वानरेन्द्रस्तु लक्ष्मणेनेरितं वचः ।
तदा ऽ ऽसीन्निष्प्रभो ऽत्यर्थं ग्रहग्रस्त इवांशुमान् ।
।
॥५-३५-३६॥
Sa śrutvā vānarendrastu lakṣmaṇeneritaṃ vacaḥ |
tadā' 'sīnniṣprabho'tyarthaṃ grahagracasta ivāṃśumān ॥5-35-36॥
Translation
Hearing those words spoken by Lakshmana regarding Rama's grief, Sugriva, the Lord of Monkeys, became completely lusterless, like the sun eclipsed by a planet (Rahu).
हिंदी अनुवाद
लक्ष्मण के द्वारा कहे गए उन वचनों (राम के शोक का वर्णन) को सुनकर, वानरराज सुग्रीव उसी प्रकार अत्यंत कांतिहीन हो गए, जैसे ग्रहण से ग्रसित सूर्य हो जाता है।
English Commentary
Hanuman illustrates Sugriva's deep empathy here. Upon hearing the extent of Rama's suffering from Lakshmana, Sugriva did not remain indifferent. The metaphor used—grahagracasta ivāṃśumān (like the sun eclipsed by a planet)—signifies that Sugriva's natural radiance and cheerfulness were instantly overshadowed by sorrow for his new friend. This reaction assures Sita that Rama found an ally who genuinely felt his pain, validating the authenticity of the bond formed between the human prince and the Vanara king.
हिंदी टीका
हनुमान जी यहाँ सुग्रीव की संवेदनशीलता का वर्णन कर रहे हैं। जब लक्ष्मण ने राम के वियोग और सीता हरण की व्यथा सुनाई, तो सुग्रीव केवल एक श्रोता नहीं रहे, बल्कि उन्होंने उस दुख को गहराई से महसूस किया। 'ग्रहग्रस्त इवांशुमान्' (ग्रहण लगे सूर्य की तरह) उपमा यह दर्शाती है कि सुग्रीव का उत्साह और तेज राम के दुख को सुनकर फीका पड़ गया। यह श्लोक यह सिद्ध करता है कि सुग्रीव स्वार्थी नहीं थे; राम के दुख ने उनके हृदय को भी अंधकारमय कर दिया था, जिससे उनकी मित्रता की नींव और मजबूत हुई।