Srimad Valmiki Ramayana

SUNDARA KANDASARGA: 38SHLOKA: 18
Srimad Valmiki Ramayana - Sundar Kanda - Sarga 38

त्वया ऽपहसिता चाहं क्रुद्धा संलज्जिता तदा ।
भक्षगृध्रेन काकेन दारिता त्वामुपागता ।

॥५-३८-१८॥

tvayā 'pahasitā cāhaṃ kruddhā saṃlajjitā tadā । bhakṣagṛdhrena kākena dāritā tvāmupāgatā । । ॥5-38-18॥

Translation

"I was laughed at by you, which made me angry and embarrassed. Being torn at by that flesh-craving crow, I came to you (for shelter)."

हिंदी अनुवाद

"तब आपने मेरा उपहास किया (हँसी उड़ाई), जिससे मैं क्रोधित और लज्जित हो गई। उस मांस के लोभी कौवे द्वारा नोचे जाने पर मैं (शरण के लिए) आपके पास आई।"


English Commentary

The sweetness of Rama and Sita's marital life is revealed here. When Rama saw Sita struggling with a small bird and managing her dress, he was amused and laughed ('apahasita'). Sita's reaction was a mix of emotions—she was 'kruddha' (angry) at the situation/teasing and 'samlajjita' (embarrassed). This weaves a beautiful tapestry of human interaction. Ultimately, when the crow physically hurt her ('darita'), she put aside her annoyance and embarrassment and went straight to Rama for protection. This underscores that Rama was her sole refuge, whether in moments of playful teasing or genuine distress.

हिंदी टीका

राम और सीता के दांपत्य जीवन की मधुरता यहाँ प्रकट होती है। राम ने जब सीता को एक छोटे से पक्षी से जूझते और वस्त्र संभालते देखा, तो वे मुस्कुरा दिए ('अपहसिता')। सीता जी की प्रतिक्रिया मिश्रित थी—वे 'क्रुद्धा' (गुस्सा) भी थीं और 'संलज्जित' (शर्माई हुई) भी। यह मानवीय भावनाओं का सुंदर ताना-बाना है। अंततः, जब कौवे ने उन्हें घायल किया ('दारिता'), तो वे अपना क्रोध और लज्जा भूलकर सीधे राम के पास ही सुरक्षा के लिए आईं। यह दर्शाता है कि राम ही उनका एकमात्र आश्रय थे, चाहे स्थिति हँसी-मजाक की हो या संकट की।