Srimad Valmiki Ramayana

SUNDARA KANDASARGA: 38SHLOKA: 66
Srimad Valmiki Ramayana - Sundar Kanda - Sarga 38

राघवस्त्वत्समारम्भान्मयि यत्नपरो भवेत् ।

॥५-३८-६६॥

rāghavas tvat samārambhān mayi yatnaparo bhavet । । ॥5-38-66॥

Translation

Because of your initiative (effort), Raghava should become diligent regarding me (strive for my rescue).

हिंदी अनुवाद

तुम्हारे ही प्रयास (आरंभ/उद्योग) से राघव मेरे विषय में यत्नशील होंगे (मेरी रक्षा का प्रयास करेंगे)।


English Commentary

Sita acknowledges that Rama requires an external push to shake off his paralysis of grief. She states that it is through Hanuman's samārambhā (initiative/undertaking) that Rama will be spurred into action (yatnaparo). She is essentially telling Hanuman: "My rescue depends on how you present my case to him."

हिंदी टीका

सीता जानती हैं कि राम दुखी और विरक्त अवस्था में हैं। उन्हें युद्ध के लिए तैयार करने (जगाने) का काम हनुमान का है। 'त्वत्समारम्भान' का अर्थ है तुम्हारे उत्साह और प्रस्तुतीकरण से। यदि हनुमान सही ढंग से स्थिति का वर्णन करेंगे, तभी राम 'यत्नपरो' (प्रयत्नशील) होंगे। यह हनुमान की कूटनीतिक और सवांद-कौशल की परीक्षा है।