Srimad Valmiki Ramayana

SUNDARA KANDASARGA: 38SHLOKA: 67
Srimad Valmiki Ramayana - Sundar Kanda - Sarga 38

इदं ब्रूयाश्च मे नाथं शूरं रामं पुनः पुनः ।
जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज ।

॥५-३८-६७॥

idaṃ brūyāśca me nāthaṃ śūraṃ rāmaṃ punaḥ punaḥ । jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja । । ॥5-38-67॥

Translation

And tell this to my lord, the hero Rama, again and again: "O son of Dasharatha, I will hold onto life for (only) one month."

हिंदी अनुवाद

और मेरे स्वामी, शूरवीर दशरथकुमार राम से बार-बार यह कहना—'मैं केवल एक महीने तक ही प्राण धारण करूँगी'।


English Commentary

Sita issues a critical ultimatum. She instructs Hanuman to repeat (punaḥ punaḥ) the deadline to Rama: she will survive for exactly one month (māsaṃ). This imparts a terrifying urgency to the mission. It is not an open-ended wait; the clock is ticking. This specific timeframe is crucial for strategizing the march to Lanka.

हिंदी टीका

यह 'अल्टीमेटम' (अंतिम चेतावनी) है। सीता हनुमान से कहती हैं कि वे इस बात को 'पुनः पुनः' (बार-बार) दोहराएं। समय सीमा तय कर दी गई है—एक मास। यह समय सीमा राम के लिए एक 'डेडलाइन' का काम करेगी ताकि वे विलंब न करें। यह सीता की सहनशक्ति की अंतिम सीमा है।