Srimad Valmiki Ramayana

धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च राजधर्मविशारदः ।
परावरज्ञो भूतानां त्वमेव परमार्थवित् ।
।
५.५२.७।। ॥५-५२-७॥
dharmajñaśca kṛtajñaśca rājadharmaviśāradaḥ |
parāvarajño bhūtānāṃ tvameva paramārthavit ॥5-52-7॥
Translation
"You are the knower of Dharma, you are grateful, and skilled in Rajadharma. You know what is good and bad for beings, and you alone know the ultimate reality."
हिंदी अनुवाद
"आप धर्म के ज्ञाता हैं, कृतज्ञ हैं, राजधर्म में निपुण हैं। आप प्राणियों के उत्कर्ष और अपकर्ष (भलाई-बुराई) को जानने वाले हैं और आप ही परमार्थ (यथार्थ तत्त्व) को जानने वाले हैं।"
English Commentary
Vibhishana employs strategic praise to gently guide Ravana back to reason. By listing qualities like 'dharmajña' (knower of righteousness) and 'paramārthavit' (knower of ultimate truth), attributes which Ravana historically possessed due to his severe penances and studies, Vibhishana attempts to awaken Ravana's dormant wisdom. This is a psychological tactic: by attributing these high virtues to Ravana, Vibhishana makes it difficult for Ravana to act in a way that contradicts them without admitting inferiority. He paints a picture of the ideal Ravana to contrast with the current angry one.
हिंदी टीका
यह विभीषण की कूटनीति है। रावण को समझाने के लिए वे उसकी प्रशंसा (flattery) कर रहे हैं, भले ही रावण उस समय अधर्म कर रहा हो। वे रावण को 'धर्मज्ञ' और 'राजधर्मविशारद' कहते हैं ताकि रावण को यह महसूस हो कि उसे धर्म के अनुसार ही कार्य करना चाहिए। 'कृतज्ञ' शब्द का प्रयोग संभवतः इसलिए है कि दूत संदेश लाता है, जो एक सेवा है, अतः उसे मारना नहीं चाहिए। विभीषण रावण को उसकी विद्वता की याद दिला रहे हैं, यह संकेत देते हुए कि एक विद्वान व्यक्ति को क्रोध में अपनी विद्या नहीं भूलनी चाहिए। यह मनोवैज्ञानिक दबाव बनाने का प्रयास है।