Srimad Valmiki Ramayana

मणि सोपान विक्Rताम् हेम जाल विराजिताम् ।
स्फाटिकैर् आव्Rत तलाम् दन्त अन्तरित रूपिकाम् ॥ ॥५-९-२३॥
Maṇi sopāna vikṛtām hema jāla virājitām । Sphāṭikair āvṛta talām danta antarita rūpikām ॥ ॥5-9-23॥
Translation
That hall was adorned with jeweled staircases, resplendent with golden lattices, had floors covered with crystal, and contained figures carved in ivory.
हिंदी अनुवाद
वह शाला मणियों की सीढ़ियों से सजी थी, सोने की जालियों से सुशोभित थी, उसका फर्श स्फटिक (क्रिस्टल) से ढका था और उसमें हाथीदाँत (दन्त) की बनी हुई मूर्तियां/आकृतियां जड़ी थीं।
English Commentary
The interior details of Ravana’s favorite hall are listed here. It features maṇi sopāna (jeweled stairs) and hema jāla (golden lattices). The flooring is again mentioned as sphāṭikair āvṛta (covered in crystal). A unique detail is danta antarita rūpikām—figures or motifs carved in danta (ivory) placed at intervals or inlaid within the structure. The combination of gold, crystal, gems, and ivory signifies a convergence of all precious materials known to the ancient world, creating a texture of supreme luxury appropriate for the ruler of the three worlds.
हिंदी टीका
यह श्लोक उस 'शाला' (पान-भूमि) की आंतरिक सज्जा का वर्णन करता है। 'मणि सोपान विकृताम्' (मणियों की सीढ़ियों से बनी/सजी)। 'हेम जाल' (सोने की जालियाँ) जो प्रकाश और हवा को छानकर लाती थीं। 'स्फाटिकैर् आवृत तलाम्' (स्फटिक मणियों से बना फर्श) जो साफ़ और चमकदार था। एक विशेष बात है 'दन्त अन्तरित रूपिकाम्'—यहाँ 'दन्त' का अर्थ हाथीदाँत (Ivory) है। दीवारों या खंभों पर हाथीदाँत की पच्चीकारी या मूर्तियाँ जड़ी हुई थीं। यह उस समय की उच्च शिल्पकला का परिचायक है जहाँ रत्नों, धातुओं और जैविक पदार्थों (हाथीदाँत) का सुंदर मिश्रण किया जाता था।