Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 100SHLOKA: 43
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 100

पश्चास्याँल्लेलिहानांश्च ससर्ज निशिताञ्शरान् ।
शरान् खरमुखांश्चान्यान् वराहमुखसंस्थितान् ॥६-१००-४३॥

pañcāsyā~llelihānāṃśca sasarja niśitāñśarān |
śarān kharamukhāṃścānyān varāhamukhasaṃsthitān ॥6-100-43॥

Translation

He released sharp arrows with five faces (like snakes) licking (their lips), and other arrows shaped like donkey faces and boar faces.

हिंदी अनुवाद

उसने पांच मुख वाले और जीभ लपलपाते हुए सर्पों जैसे तीखे बाण छोड़े। गधे (खर) के मुख वाले और सूअर (वराह) के मुख वाले अन्य बाण भी छोड़े।


English Commentary

The variety of forms—donkeys, boars, five-headed snakes—represents the grotesque diversity of the demonic arsenal. 'Lelihānān' (licking) adds a dynamic, living quality to these weapons, making them seem like hungry beasts rather than metal objects.

हिंदी टीका

अविवेक और मलिनता के प्रतीक जानवर—गधे और सूअर—के मुख वाले बाण भी निकले। 'लेलिहानान्' (जीभ लपलपाते हुए) शब्द बाणों की विषैली प्रकृति को दिखाता है। यह विविध रूपों वाला आक्रमण शत्रु को भ्रमित करने के लिए है।