Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 109SHLOKA: 14
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 109

स रोषवशमापन्नः शरवर्षं महद्वमन् ।
रामस्य तुरगान् दीप्तैः शरैर्विव्याध रावणः ॥६-१०९-१४॥

sa roṣavaśamāpannaḥ śaravarṣaṃ mahadvaman |
rāmasya turagān dīptaiḥ śarairvivyādha rāvaṇaḥ ॥6-109-14॥

Translation

Overcome by rage, vomiting a great rain of arrows, Ravana pierced Shri Rama's horses with blazing arrows.

हिंदी अनुवाद

रोष के वशीभूत होकर, बाणों की भारी वर्षा करते हुए (उगलते हुए), रावण ने श्री राम के घोड़ों को जलते हुए बाणों से बींध डाला।


English Commentary

In his rage, Ravana targeted the chariot's horses instead of Shri Rama. The word 'vaman' (vomiting) indicates the sheer volume and speed of the arrows. Injuring the horses is a strategy to cripple the warrior's mobility.

हिंदी टीका

क्रोध में रावण ने श्री राम के बजाय उनके रथ के घोड़ों को निशाना बनाया। 'वमन' (उगलना) शब्द यह दर्शाता है कि बाणों की गति और संख्या कितनी अधिक थी। घोड़ों को घायल करना रथी की गतिशीलता (mobility) को रोकने की रणनीति है।