Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 117SHLOKA: 17
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 117

ततः पार्श्वगतं दृष्ट्वा सविमर्शं विचारयन् ।
विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टं राघवोऽब्रवीत् ॥६-११७-१७॥

tataḥ pārśvagataṃ dṛṣṭvā savimarśaṃ vicārayan |
vibhīṣaṇamidaṃ vākyamahṛṣṭaṃ rāghavo'bravīt ॥6-117-17॥

Translation

Then, seeing Vibhishana standing by his side, Raghava, thinking thoughtfully/deliberating, spoke these unhappy words.

हिंदी अनुवाद

तब अपने पास खड़े विभीषण को देखकर, (मन में) कुछ विचार करते हुए राघव ने विमर्शपूर्वक (सोच-समझकर) यह अप्रसन्नतापूर्ण (अहृष्टं) वचन कहा।


English Commentary

Shri Rama's demeanor is visibly unhappy ('ahṛṣṭaṃ'). He addresses Vibhishana after deep deliberation ('savimarśaṃ'). This indicates that his next order is not impulsive but a calculated move, likely to test Sita or satisfy public scrutiny.

हिंदी टीका

श्रीश्री राम का व्यवहार रुखा है। वे 'अहृष्टं' (खुश नहीं) हैं। वे विभीषण से बात करते हैं लेकिन उनके मन में कुछ और चल रहा है ('सविमर्शं')। वे एक कठिन निर्णय लेने की प्रक्रिया में हैं।