Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 12SHLOKA: 11
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 12

अयम् हि सुप्तः ष्ण्मासान् कुम्भकर्णो महाबलः ।
सर्वशस्त्रभृतम् मुख्यः स इदानीम् समुत्थितः ॥६-१२-११॥

ayaṃ hi suptaḥ ṣaṇmāsān kumbhakarṇo mahābalaḥ । sarvaśastrabhṛtāṃ mukhyaḥ sa idānīṃ samutthitaḥ ॥6-12-11॥

Translation

For this mighty Kumbhakarna, the foremost of all weapon-bearers, having slept for six months, has now risen.

हिंदी अनुवाद

यह महाबली कुम्भकर्ण, जो सभी शस्त्रधारियों में मुख्य है, छह महीने सोने के बाद अब जाग गया है।


English Commentary

The Asset Awakens. Ravana formally introduces Kumbhakarna to the context. His awakening changes the strategic balance. Being the 'mukhya' (chief) warrior, his presence emboldens Ravana to seek war.

हिंदी टीका

कुम्भकर्ण की उपस्थिति। रावण कुम्भकर्ण का परिचय 'शस्त्रभृतां मुख्यः' (योद्धाओं में श्रेष्ठ) के रूप में देता है। छह महीने की नींद के बाद उसका जागना लंका के लिए एक बड़ी घटना है।