Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 124SHLOKA: 19
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 124

तं तु मे भ्रातरं द्रष्टुं भरतं त्वरते मनः ।
मां निवर्तयितुं योऽसौ चित्रकूटमुपागतः ॥६-१२४-१९॥

taṃ tu me bhrātaraṃ draṣṭuṃ bharataṃ tvarate manaḥ |
māṃ nivartayituṃ yo'sau citrakūṭamupāgataḥ ॥6-124-19॥

Translation

"But my mind hurries to see that brother of mine, Bharata, who came to Chitrakuta to bring me back."

हिंदी अनुवाद

परन्तु मेरे उस भाई भरत को देखने के लिए मेरा मन शीघ्रता कर रहा है (उतावला है), जो मुझे लौटाने के लिए चित्रकूट तक आया था।


English Commentary

The compelling reason is Bharata. Shri Rama's mind is 'tvarate' (hurrying/anxious) to reunite with his brother. By recalling Bharata's journey to Chitrakuta, Shri Rama highlights Bharata's devotion and the promise he must keep. The emotional bond with Bharata outweighs the comforts of Lanka.

हिंदी टीका

इनकार का कारण—भरत। श्रीश्री राम को चित्रकूट का वह दृश्य याद आता है जब भरत उन्हें मनाने आए थे। श्री राम जानते हैं कि भरत के प्राण उनकी वापसी पर निर्भर हैं। भाई का प्रेम राजसी सत्कार से बढ़कर है।