Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 20SHLOKA: 34
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 20

व्याचुक्रोश महात्मानम् रामम् दशरथात्मजम् ।
लुप्येते मे बलात्पक्षौ भिद्येते मे तथाक्षिणी ॥६-२०-३४॥

lupyete me balātpakṣau bhidyete ca tathākṣiṇī । yāṃ ca rātriṃ mariṣyāmi jāye rātriṃ ca yāmaham । etasminnantare kāle yanmayā hyaśubhaṃ kṛtam ॥6-20-34॥

Translation

'My wings are being torn forcibly, and my eyes are being pierced. The night I was born and the night I shall die—whatever good I have done in the interval...'

हिंदी अनुवाद

'मेरे पंख बलपूर्वक नोचे जा रहे हैं और मेरी आँखें फोड़ी जा रही हैं। (हे श्री राम! यदि मैं मर गया, तो) जिस रात मैं पैदा हुआ था और जिस रात मैं मरूँगा—इन दोनों के बीच के समय में मैंने जो भी (पुण्य/शुभ) किया है...'


English Commentary

Torture and Oath. Shuka describes the physical abuse—wings torn, eyes blinded. He invokes a solemn spiritual consequence: transfer of his life's merit ('shubham krtam') to Shri Rama if he is killed unjustly.

हिंदी टीका

यातना और श्राप। शुक अपनी पीड़ा बताता है—पंख नोचे जा रहे हैं, आँखें फोड़ी जा रही हैं। वह अपने जीवन भर के पुण्यों की सौगंध खाता है। यह एक हताश आत्मा की पुकार है।