Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 26SHLOKA: 15
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 26

लंकाम् अभिमुखः कोपाद् अभीक्ष्णम् च विजृम्भते ।
गिरि शृन्ग प्रतीकाशः पद्म किन्जल्क सम्निभः ॥६-२६-१५॥

laṅkāmabhimukhaḥ krodhādabhīkṣṇaṃ ca vijṛmbhate |
giriśṛṅgapratīkāśaḥ padmakiñjalkasannibhaḥ ॥6-26-15॥

Translation

'Facing Lanka, he repeatedly yawns/roars in anger. He resembles a mountain peak and has the complexion of lotus filaments (reddish-yellow).'

हिंदी अनुवाद

'जो क्रोध में लंका की ओर मुंह करके बार-बार जम्हाई ले रहा है (ललकार रहा है)। जो पर्वत शिखर के समान विशाल है और कमल के केसर (किंजल्क) की तरह (पीले/लाल) रंग का है।'


English Commentary

Physical description of Nila: Massive size and reddish-yellow complexion (padma-kinjalka). 'Yawning' (vijrimbhate) here is a gesture of fury and impatience to start the fight, characteristic of primal warriors.

हिंदी टीका

नील का शारीरिक विवरण: रंग कमल के केसर जैसा (लाल-पीला) और आकार पर्वत जैसा। 'जम्हाई लेना' (Yawning) युद्ध से पहले योद्धाओं द्वारा क्रोध या अधीरता प्रकट करने का एक लक्षण है।