Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 28SHLOKA: 33
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 28

सुग्रीवो वालिनं हत्वा रामेण प्रतिपादितः ।
शतं शतसहस्राणां कोटिमाहुर्मनीषिणः ॥६-२८-३३॥

sugrīvo vālinaṃ hatvā rāmeṇa pratipāditaḥ |
śataṃ śatasahasrāṇāṃ koṭimāhurmanīṣiṇaḥ ॥6-28-33॥

Translation

...Sugriva obtained (all these) through Shri Rama, after having Vali killed. (Now hear the count)—Wise men call a hundred lakhs a 'Koti' (Crore).

हिंदी अनुवाद

...सुग्रीव ने बालि को मरवाकर श्री राम के द्वारा प्राप्त किया है। (अब सेना की गणना सुनिए)—सौ लाख (एक सौ हजार) को ज्ञानी जन 'कोटि' (करोड़) कहते हैं।


English Commentary

Shuka explains the basis of Sugriva's loyalty—he owes his entire existence as King to Shri Rama. Following this, he begins defining mathematical terms to help Ravana comprehend the astronomical size of the opposing army.

हिंदी टीका

शुक सुग्रीव की कृतज्ञता का आधार बताता है—उसका सब कुछ श्री राम का दिया हुआ है। इसके बाद, वह वानर सेना की अकल्पनीय संख्या को समझाने के लिए गणितीय परिभाषाएं (Definitions) देना शुरू करता है।