Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 28SHLOKA: 6
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 28

यौ तौ पश्यसि तिष्ठन्तौ कुमारौ देवरूपिणौ ।
मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ ताभ्यां नास्ति समो युधि ॥६-२८-६॥

yau tau paśyasi tiṣṭhantau kumārau devarūpiṇau |
maindaśca dvividaścobhau tābhyāṃ nāsti samo yudhi ॥6-28-6॥

Translation

Those two whom you see standing there, resembling princes and possessing divine forms, are Mainda and Dvivida. There is no one equal to them in battle.

हिंदी अनुवाद

वे जो दो राजकुमारों के समान देव-रूप वाले वानर आप खड़े देख रहे हैं, वे 'मैन्द' और 'द्विविद' हैं। युद्ध भूमि में उन दोनों के समान (प्रतिद्वंद्वी) कोई नहीं है।


English Commentary

Mainda and Dvivida are sons of the Ashvini Kumaras, which explains their handsome, princely appearance (devarupinau). Shuka explicitly states that they have no equal in combat, thereby identifying them as high-priority threats within the Vanara hierarchy.

हिंदी टीका

मैन्द और द्विविद अश्विनी कुमारों के पुत्र हैं, जिसके कारण उनका रूप अत्यंत सौम्य और 'देवरूपी' है। शुक विशेष रूप से उनकी युद्ध क्षमता को रेखांकित करते हुए कहता है कि रणभूमि में उनका कोई सानी नहीं है, जो रावण के लिए एक गंभीर चेतावनी है।