Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 30SHLOKA: 12
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 30

गारुडं व्यूहमास्थाय सर्वतो हरिभिर्वृतः ।
मां विसृज्य महातेजा लङ्कामेवाभिवर्तते ॥६-३०-१२॥

gāruḍaṃ vyūhamāsthāya sarvato haribhirvṛtaḥ |
māṃ visṛjya mahātejā laṅkāmevābhivartate ॥6-30-12॥

Translation

Arranging his army in the Garuda formation (Garuda Vyuha), surrounded by monkeys on all sides, that highly resplendent one has released me and is advancing towards Lanka itself.

हिंदी अनुवाद

वे महातेजस्वी श्री राम 'गरुड़ व्यूह' की रचना करके, सब ओर से वानरों से घिरे हुए, मुझे छोड़कर (रिहा करके) लंका की ओर ही बढ़ रहे हैं।


English Commentary

Shri Rama is employing advanced military tactics, specifically the Garuda Vyuha (Eagle Formation), which is apt for swooping down on enemies. Releasing the spy was a psychological power move; Shri Rama wants Ravana to know exactly what is coming. The 'Great Resplendent One' (mahateja) is marching directly on the capital.

हिंदी टीका

श्री राम केवल बल से नहीं, अपितु 'व्यूह' (सैन्य रचना) के साथ लड़ रहे हैं। 'गरुड़ व्यूह' का प्रयोग आक्रामक आक्रमण के लिए होता है (गरुड़ सर्पों/राक्षसों का शत्रु है)। श्री राम का जासूस को छोड़ना ('मां विसृज्य') उनके आत्मविश्वास को दर्शाता है—वे चाहते हैं कि रावण उनकी शक्ति का विवरण सुने। वे अब सीधे लंका की ओर 'अभिवर्तते' (बढ़ रहे हैं)।