Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 31SHLOKA: 17
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 31

भवस्व भद्रं भार्याणां सर्वासामीश्वरी मम ।
अल्पपुण्ये निवृत्तार्थे मूढे पण्डितमानिनि ॥६-३१-१७॥

bhavasva bhadraṃ bhāryāṇāṃ sarvāsāmīśvarī mama |
alpapuṇye nivṛttārthe mūḍhe paṇḍitamānini ॥6-31-17॥

Translation

'May good betide you; become the mistress of all my wives. O woman of little merit! O one whose object is lost! O foolish one who thinks herself wise!'

हिंदी अनुवाद

तुम्हारा कल्याण हो, तुम मेरी सभी पत्नियों की स्वामिनी बन जाओ। हे कम पुण्य वाली! हे निवृत्तार्थे (जिसका प्रयोजन नष्ट हो गया हो)! हे खुद को पण्डिता (बुद्धिमती) मानने वाली मूर्खे!


English Commentary

Ravana mixes offers of power ('mistress of all wives') with insults. He calls her 'alpapunye' (unfortunate/sinful) implying her bad luck led to Shri Rama's death. Calling her 'panditamanini' (thinking herself wise) mocks her previous rejections of him, suggesting her judgment has led to her ruin.

हिंदी टीका

रावण सीता को अपमानित करने के लिए विशेषणों की झड़ी लगा देता है। 'अल्पपुण्ये' (पापिनी/कम पुण्य वाली) कहकर वह यह जताना चाहता है कि यदि सीता पुण्यवान होती तो उसका पति न मरता। 'पण्डितमानिनि' कहकर वह उनकी उस समझदारी का मजाक उड़ाता है जिसके तहत उन्होंने रावण को ठुकराया था।