Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 33SHLOKA: 1
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 33

सीतां तु मोहितां दृष्ट्वा सरमा नाम राक्षसी ।
आससादाथ वैदेही प्रियां प्रणयिनीं सखीम् ॥६-३३-१॥

sītāṃ tu mohitāṃ dṛṣṭvā saramā nāma rākṣasī |
āsasādātha vaidehī priyāṃ praṇayinīṃ sakhīm ॥6-33-1॥

Translation

Then, seeing Sita deluded (by Ravana's illusion), a demoness named Sarama approached the daughter of the King of Videha (Sita), who was her beloved and affectionate friend.

हिंदी अनुवाद

तदनन्तर, सीता को (रावण की माया से) मोहित और भ्रमित देखकर, सरमा नामक राक्षसी उस विदेहराज की पुत्री (सीता) के पास आई, जो उसकी प्रिय और स्नेह करने वाली सखी थी।


English Commentary

After Lakshmana and Hanuman, if Sita had a well-wisher in Lanka, it was Sarama. Valmiki describes the relationship between Sarama and Sita as 'sakhi' (friend) and 'pranayini' (affectionate). At a moment when Sita is shattered by Ravana's cruel deceit, the arrival of a Rakshasi as a comforting friend acts as divine intervention, proving that even in Lanka, seeds of Dharma and compassion existed.

हिंदी टीका

लक्ष्मण और हनुमान के बाद, लंका में सीता जी का यदि कोई हितैषी था, तो वह सरमा थी। वाल्मीकि जी यहाँ सरमा और सीता के संबंध को 'सखी' (मित्र) और 'प्रणयिनी' (स्नेही) के रूप में वर्णित करते हैं। जब सीता जी रावण के क्रूर छल से टूट चुकी थीं, तब एक राक्षसी का मित्र बनकर आना दैवीय सहायता जैसा है। यह सिद्ध करता है कि लंका में भी धर्म और करुणा जीवित थी।