Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 37SHLOKA: 35
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 37

वयं तु मानुषेणैव सप्त योत्स्यामहे परान् ।
अहमेव सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन महौजसा ॥६-३७-३५॥

vayaṃ tu mānuṣeṇaiva sapta yotsyāmahe parān |
ahameva saha bhrātrā lakṣmaṇena mahaujasā ॥6-37-35॥

Translation

Only seven of us shall fight the enemies in human form—myself, my brother Lakshmana of great luster, and—

हिंदी अनुवाद

हम केवल सात लोग ही मनुष्य रूप में शत्रुओं से युद्ध करेंगे—मैं स्वयं, महातेजस्वी भाई लक्ष्मण, और—


English Commentary

Shri Rama specifies that only seven individuals—He, Lakshmana, and Vibhishana with his four ministers—will fight in human form. This deliberate limitation minimizes the risk of friendly fire. It highlights His meticulous planning where even the physical appearance of the combatants is strategized to maintain operational clarity and prevent enemy infiltration.

हिंदी टीका

श्री राम यहाँ स्पष्ट करते हैं कि पूरी सेना में केवल सात व्यक्ति ही मनुष्य के रूप में होंगे। इनमें श्री राम, श्री लक्ष्मण और विभीषण के साथ उनके चार मन्त्री शामिल थे। यह नियम पहचान को सरल बनाने के लिए बनाया गया था। श्री लक्ष्मण को 'महौजसा' कहना उनकी असीम ऊर्जा और युद्ध कौशल का सम्मान है। यह युद्ध की एक विशेष 'कोड ऑफ कंडक्ट' की तरह है।