Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 41SHLOKA: 9
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 41

तव भार्यापहर्तारं दृष्ट्वा राघव रावणम् ।
मर्षयामि कथं वीर जानन् पौरुषमात्मनः ॥६-४१-९॥

tava bhāryāpahartāraṃ dṛṣṭvā rāghava rāvaṇam |
marṣayāmi kathaṃ vīra jānan pauruṣamātmanaḥ ॥6-41-9॥

Translation

O Raghava! O Hero! Seeing Ravana, the abductor of your wife, and being conscious of my own prowess, how could I have tolerated him?

हिंदी अनुवाद

हे राघव! हे वीर! आपकी पत्नी का अपहरण करने वाले रावण को देखकर, और अपने पौरुष (शक्ति) को जानते हुए, मैं उसे कैसे सहन कर सकता था?


English Commentary

Sugriva justifies his impulsive attack not as a strategic move, but as a moral reflex. Addressing Shri Rama as Raghava, he argues that seeing the perpetrator of his friend's suffering ignited an uncontrollable righteous indignation. Being aware of his own strength ('paurusham'), inaction would have felt like cowardice. This response frames his rashness as an act of devotion and warrior pride, highlighting that for a true friend, the enemy of the friend is personally intolerable.

हिंदी टीका

सुग्रीव अपने दुस्साहस का औचित्य सिद्ध करते हैं। यह तर्क भावना और धर्म पर आधारित है। एक सच्चे मित्र और वीर के रूप में, अपराधी को सामने देखकर क्रोध आना स्वाभाविक है। सुग्रीव कहते हैं कि अपनी शक्ति (पौरुष) को जानते हुए शत्रु को बिना दंड दिए छोड़ देना कायरता होती। यह श्लोक सुग्रीव की वीरता और श्री राम के प्रति उनकी भक्तिमय उग्रता को दर्शाता है; उनका आक्रमण रणनीतिक न होकर भावनात्मक और भक्तिपूर्ण था।