Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 42SHLOKA: 14
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 42

ते ताम्रवक्त्रा हेमाभा रामार्थे त्यक्तजीविताः ।
लङ्कामेवाभ्यवर्तन्त सालतालशिलायुधाः ॥६-४२-१४॥

te tāmravaktrā hemābhā rāmārthe tyaktajīvitāḥ |
laṅkāmevābhyavartanta sālatalāśilāyudhāḥ ॥6-42-14॥

Translation

Those copper-faced, golden-hued monkeys, having abandoned (fear for) their lives for Shri Rama's sake, rushed towards Lanka armed with Sala trees, palms, and rocks.

हिंदी अनुवाद

तांबे जैसे (लाल) मुख वाले, सोने जैसी कांति वाले, श्री राम के लिए जीवन का मोह त्यागने वाले, तथा साल, ताल और शिलाओं को हथियार बनाने वाले वे वानर लंका की ओर ही दौड़े।


English Commentary

Valmiki describes the Vanaras vividly: 'tamravaktra' (red/copper-faced) and 'hemabha' (golden-bodied). The phrase 'tyaktajivitah' (having given up their lives) is profound—it means they consider their lives already forfeited for Shri Rama's cause, making them fearless. Armed with primitive weapons, their singular focus on the objective (Lanka) highlights their martial discipline.

हिंदी टीका

वानरों के शारीरिक सौंदर्य ('हेमाभा' - स्वर्ण कांति) और उनके त्याग ('त्यक्तजीविताः' - प्राणों का मोह त्यागने वाले) का वर्णन है। वे श्री राम के कार्य के लिए बलिदान देने को तत्पर थे। उनके हथियार—साल और ताल के वृक्ष तथा शिलाएं—उनकी वनवासी प्रकृति के अनुरूप थे। वे 'लंकामेवाभ्यवर्तन्त' (सीधे लंका की ओर ही झपटे), जो उनकी एकाग्रता को दिखाता है।