Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 46SHLOKA: 36
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 46

सुग्रीवनेत्रे धर्मात्मा स ममार्ज विभीषणः ।
प्रमृज्य वदनं तस्य कपिराजस्य धीमतः ॥६-४६-३६॥

sugrīvanetre dharmātmā sa mamārja vibhīṣaṇaḥ |
pramṛjya vadanaṃ tasya kapirājasya dhīmataḥ ॥6-46-36॥

Translation

The righteous-minded Vibhishana wiped the eyes of Sugriva (with that water). Having cleansed the face of the wise King of Monkeys—

हिंदी अनुवाद

धर्मात्मा विभीषण ने सुग्रीव के नेत्रों को (उस जल से) पोंछा। बुद्धिमान वानरराज के मुख को साफ करके—


English Commentary

Calling Vibhishana 'Dharmatma' (righteous) is a testament to his transformed heart. Sugriva is called 'Dhimatah' (wise), suggesting his current state was but a momentary lapse due to crisis. This affectionate behavior by Vibhishana deepens their mutual trust, which is essential for the upcoming challenges of the war.

हिंदी टीका

विभीषण को 'धर्मात्मा' कहना उनके परिवर्तित हृदय की गवाही है। सुग्रीव को 'धीमतः' (बुद्धिमान) कहा गया है, जो संकट के कारण क्षणिक मोह में थे। विभीषण का यह स्नेहपूर्ण व्यवहार उनके बीच के आपसी विश्वास को और गहरा करता है, जो युद्ध की अगली चुनौतियों के लिए आवश्यक है।