Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 47SHLOKA: 23
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 47

भर्तारमनवद्याङ्गी लक्ष्मणं चामितेक्षणा ।
प्रेक्ष्य पांसुषु वेष्टन्तौ रुरोद जनकात्मजा ॥६-४७-२३॥

bhartāramanavadyāṅgī lakṣmaṇaṃ cāmitekṣaṇā |
prekṣya pāṃsuṣu veṣṭantau ruroda janakātmajā ॥6-47-23॥

Translation

Observing her husband and Lakshmana rolling in the dust, the daughter of Janaka, of flawless limbs and large eyes, cried.

हिंदी अनुवाद

निर्दोष अंगों वाली और विशाल नेत्रों वाली जनकनंदिनी सीता अपने पति और लक्ष्मण को धूल में लोटते हुए देखकर रोने लगीं।


English Commentary

The princes lying in the dust ('pamsushu') accentuates their pitiable condition. The adjectives 'anavadyangi' (flawless limbed) and 'Janakatmaja' (daughter of Janaka) for Sita remind us of her noble lineage and virtue.

हिंदी टीका

राजकुमारों का धूल में पड़े होना ('पांसुषु') उनकी दयनीय स्थिति को बढ़ाता है। सीता के लिए 'अनवद्यांगी' (दोष रहित अंगों वाली) और 'जनकत्मजा' (जनक की पुत्री) विशेषण उनके उच्च कुल और सतीत्व का स्मरण कराते हैं।