Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 49SHLOKA: 32
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 49

आजगाम गदापाणिस्त्वरितो यत्र राघवः ।
तं दृष्ट्वा त्वरितं यान्तं नीलाञ्जनचयोपमम् ॥६-४९-३२॥

ājagāma gadāpāṇistvarito yatra rāghavaḥ |
taṃ dṛṣṭvā tvaritaṃ yāntaṃ nīlāñjanacayopamam ॥6-49-32॥

Translation

Holding a mace in his hand, Vibhishana quickly came to where Shri Rama was. Seeing him approaching fast, appearing like a heap of black collyrium—

हिंदी अनुवाद

हाथ में गदा लिए विभीषण तुरंत वहाँ आए जहाँ श्री राम थे। काजल के पर्वत के समान काले और तेजी से आते हुए उन्हें देखकर—


English Commentary

Vibhishana's body was massive and dark, as is characteristic of the Rakshasas. He held a mace, showing his readiness for battle. He is likened to 'Nilanjanachaya' or a heap of black collyrium. His arrival is about to cause confusion among the Vanaras.

हिंदी टीका

विभीषण का शरीर विशाल और काला था, जैसा कि राक्षसों का होता है। उनके हाथ में गदा थी, जो युद्ध के लिए उनकी तत्परता दिखाती है। उन्हें 'नीलाञ्जनचय' अर्थात काजल के पर्वत की उपमा दी गई है। उनके आने से वानरों में भ्रम पैदा होने वाला है।